Τρίγωνο Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ του Γιώργου Κουλούρη

Greece-Cyprus-IsraelΤον τελευταίο καιρό παρατηρούμε την αναβάθμιση των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Κοινός τόπος αποτελεί η εκμετάλλευση φυσικού αερίου αλλά και η αποτροπή της περιφερειακής ηγεμονίας της Τουρκίας .Φαίνεται ότι αυτές οι χώρες ακολουθούν πιστά το ρητό «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου», καθώς αμφότερες διαθέτουν προβλήματα με την γειτονική τους χώρα Τουρκία. Αυτό το γεγονός αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες της διαφαινόμενης συνεργασίας αυτών των χωρών. Η Τουρκία, βασίζει την εξωτερική της πολιτική τα τελευταία χρόνια στο στρατηγικό βάθος της και αποσκοπεί να καταστεί περιφερειακή δύναμη, κάτι που δεν θα επιθυμούσαν τα συγκεκριμένα κράτη. Το Ισραήλ αποτελούσε για χρόνια σύμμαχο με την Τουρκία, ωστόσο η ρήξη στις σχέσεις του τα τελευταία χρόνια αλλά και ο πολιτικός αναβρασμός που επικρατεί στην Μέση Ανατολή έστρεψε το ενδιαφέρον του Ισραήλ να αναζητήσει άλλους συμμάχους.

Η πρόσφατη ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου τόσο στο Ισραήλ (Τάμαρ,Λεβιάθαν,Μαρι,Νοα) όσο και στην Κύπρο ,όπου παρατηρούνται 13 οικόπεδα με έρευνες να έχουν γίνει στο Οικόπεδο 12 του οποίου η αξία του φυσικού αερίου υπολογίζεται στα 350 δις ευρώ κέρδος, έφεραν κοντά τα δύο κράτη. Επομένως πέρα από την απειλή της Τουρκίας, σημαντικός παράγοντας της συμμαχίας είναι η εξόρυξη και εκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Οι δύο χώρες σκοπεύουν πέρα από την αυτάρκεια που ενδεχομένως να τους προσφέρουν αυτά τα αποθέματα, να αποκομίσουν και άλλα πολλαπλά οφέλη σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Αδιαμφισβήτητα αρωγός σε αυτή την προσπάθεια θα αποτελέσει η Ελλάδα, η οποία βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα στρατηγικό σημείο καθώς αποτελεί δίαυλο μεταφοράς του φυσικού αερίου προς τις ευρωπαϊκές χώρες. Παράλληλα η Ελλάδα ενδέχεται να αποτελέσει και παραγωγό φυσικού αερίου εφόσον καρποφορήσουν οι έρευνες στη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης , καθώς και στην περιοχή εντός του πεδίου του Ηροδότου στα νοτιοανατολικά της Κρήτης μεταξύ της ελληνικής και κυπριακής ΑΟΖ.

Αυτό το ενεργειακό τρίγωνο εμφανίζεται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την Ευρώπη. Τόσο η έλλειψη αποθεμάτων ενέργειας στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και η ευαισθητοποίηση σε περιβαλλοντικά θέματα, υπερτονίζουν την ανάγκη για αποτελεσματική συνεργασία των γειτονικών χωρών. Η περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ που στοχεύει στην μείωση της ρύπανσης του περιβάλλοντος τάσσεται υπέρ της χρήσης φυσικού αερίου το οποίο είναι πιο οικολογικό από ότι το πετρέλαιο. Επίσης οι ευρωπαϊκές χώρες δεν φημίζονται για τα αποθέματά τους σε φυσικό αέριο, κύριοι προμηθευτές της ΕΕ είναι η Ρωσία, η Νορβηγία και η Αλγερία. Ωστόσο τα αποθέματα φυσικού αερίου με την πάροδο του χρόνου εξαντλούνται στην Νορβηγία και η ΕΕ δεν επιθυμεί την εξάρτησή της από την Ρωσία, είτε για να αποφύγει το καρτέλ των ρώσων προμηθευτών είτε επειδή η Ρωσία αντιμετωπίζει προβλήματα με χώρες διέλευσης όπως η Ουκρανία. Όσον αφορά την Αλγερία , ο κίνδυνος που εγκυμονεί είναι η τρομοκρατία. Γενικά υπάρχει εξάρτηση της ΕΕ από τους προμηθευτές της και καθώς η ζήτηση φυσικού αερίου αναμένεται να αυξηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια η ΕΕ καλείται να βρει περισσότερους προμηθευτές.

Σε αυτή την μελλοντική ανάγκη της ΕΕ, κομβικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η ενεργειακή συμμαχία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Η εξόρυξη και η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου θα δυναμώσει ιδιαίτερα τις χώρες αυτές. Τα μεγάλα αποθέματα που κατέχουν πρόκειται να παίξουν σημαντικό ρόλο τα επόμενα χρόνια. Το σημείο στο οποίο βρίσκονται τα συγκεκριμένα κράτη συνδέεται τόσο με την ΕΕ όσο και με την Ασία. Πρόκειται για δύο αγορές από τις αναμένεται να αποκτήσουν οφέλη τόσο οικονομικά όσο και στρατηγικά, εάν επιλέξουν να συνεργαστούν μαζί τους και να πουλήσουν το φυσικό τους αέριο. Αυτό που έχει βαρύνουσα σημασία είναι ποια από τις δύο αγορές προσφέρει πολιτικά κέρδη και στήριξη στις χώρες του τριγώνου.
Αρχικά η αγορά της Ασίας είναι μία πολύ μεγάλη αγορά που σίγουρα θα προσφέρει οικονομικά οφέλη στις χώρες παραγωγούς σε μία κρίσιμη περίοδο ,ειδικά για Ελλάδα και Κύπρο λόγω της οικονομικής κρίσης. Ωστόσο το πεδίο είναι ρευστό στην αγορά της Ασίας εξαιτίας του υψηλού ανταγωνισμού , καθώς πολλές χώρες είναι προμηθευτές όπως η Αυστραλία, η Μαλαισία, η Ρωσία και η Αίγυπτος. Εκτός από αυτό υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου και Ασίας για αυτό τα άμεσα πολιτικά οφέλη των χωρών του τριγώνου δεν φαίνεται να λαμβάνουν χώρα. Στην δυσκολία μεταφοράς βέβαια αναφέρουμε και την δίοδο από τα στενά του Ορμούζ, όπου ελέγχονται από το Ιράν και υπάρχουν απειλές για την απαγόρευση εισόδου σε ευρωπαϊκά πλοία. Βέβαια και ο παράγοντας των ΗΠΑ παίζει σημαντικό ρόλο στην μεταφορά του αερίου προς την Ασία καθώς αυτό είναι ενάντια στην θέληση των ΗΠΑ, καθώς στην Ευρώπη μπορούν να ελέγχουν την διακίνηση του φυσικού αερίου και δεν θέλουν να μπει στο παιχνίδι ένας σημαντικός παίκτης όπως η Ασία.

Όσον αφορά την αγορά της Ευρώπης , αυτή προσφέρει στα κράτη του τριγώνου οφέλη πέρα από οικονομικά αλλά και πολιτικά. Αν οι χώρες του τριγώνου εκμεταλλευτούν την έλλειψη φυσικού αερίου τα επόμενα χρόνια στις χώρες της ΕΕ θα μπορέσουν να ενδυναμώσουν την θέση τους και την επιρροή τους στους κόλπους της ΕΕ.

Αρχικά το Ισραήλ, λόγω της αποσταθεροποίησης που επικρατεί στην Μέση Ανατολή και της απομόνωσής του από τα γειτονικά του κράτη αλλά και του παγώματος των σχέσεων με την Τουρκία θα ήτανε ιδανικό να στραφεί μέσω της Ελλάδας και της Κύπρου προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αναζήτησης νέων συμμάχων η ΕΕ θα έμοιαζε ιδανικός παίκτης για το Ισραήλ, καθώς θα είχε έναν ισχυρό σύμμαχο. Επίσης με το να γίνει προμηθευτής της ΕΕ στο φυσικό αέριο το Ισραήλ διευρύνει και τις οικονομικές σχέσεις του με τις ευρωπαϊκές χώρες. Εκτός από το Ισραήλ και η Κύπρος θα είχε πολλαπλά οφέλη από έναν ευρωπαϊκό προσανατολισμό.
Με την εξαγωγή φυσικού αερίου προς την ΕΕ η Κύπρος εκτός από την οικονομική ανάπτυξή της θα ενισχύσει και την διαπραγματευτική της ισχύ εντός της ΕΕ. Συγκεκριμένα η Κύπρος είναι μία χώρα που έχει προβλήματα εδώ και χρόνια και η αύξηση της ισχύς της μέσω του φυσικού αερίου θα την ενισχύσει σημαντικά.

Η Κύπρος ως προμηθευτής της ΕΕ θα μπορεί να ασκήσει πίεση για την επίλυση του Κυπριακού προβλήματος έχοντας μεγαλύτερες αξιώσεις. Επομένως αυτή η επιλογή είναι στρατηγικής σημασίας για την Κύπρο και για την αύξηση της ισχύς της τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα θα σταθεί εμπόδιο στις προσπάθειες της Τουρκίας να πάρει μερίδιο από το φυσικό αέριο που ανήκει στην Κύπρο. Στο ενεργειακό παιχνίδι όμως συμμετέχει και η Ελλάδα. Σε αυτό το στάδιο η Ελλάδα αναμένεται να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο του φυσικού αερίου Κύπρου-Ισραήλ με την Ευρώπη, ενώ σύμφωνα με έρευνες στο εγγύς μέλλον θα μπορέσει να γίνει και παραγωγός χώρα. Η Ελλάδα εξαιτίας του γεωστρατηγικού της σημείου θα διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο στην παροχή φυσικού αερίου στην ΕΕ. Σε περίπτωση που κατασκευαστεί αγωγός που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο προς την ΕΕ η Ελλάδα θα γίνει διαμετακομιστικός κόμβος. Με την δημιουργία αγωγού που θα μεταφέρει το φυσικό αέριο από Κύπρο και Ισραήλ προς Ευρώπη η Ελλάδα θα αυξήσει την ισχύ της εντός της ΕΕ και θα αποκομίσει σημαντικά οικονομικά οφέλη σε μία δύσκολη οικονομική περίοδο. Η αύξηση του στρατηγικού ρόλου της Ελλάδας εντός της ΕΕ θα συνδράμει και στην διευθέτηση των προβλημάτων με την Τουρκία όσον αφορά τις ΑΟΖ αλλά και το Αιγαίο. Παράλληλα θα αποτελέσει εμπόδιο και για την ανάπτυξη της περιφερειακής ισχύς που επιδιώκει τα τελευταία χρόνια η Τουρκία. Επομένως αυτό που θα ενίσχυε την θέση της Ελλάδας είναι η δημιουργία ενός αγωγού περισσότερο από την μεταφορά με lng ή flng , επειδή με αυτό τον τρόπο θα ενίσχυε τον στρατηγικό της ρόλο ως μεταφορέας φυσικού αερίου.

Συνεπώς γίνεται αντιληπτό ότι η επιλογής της Ευρώπης για την διοχέτευση του φυσικού αερίου της Κύπρου και του Ισραήλ είναι συμφέρουσα λύση. Τα κράτη του τριγώνου θα έχουν οφέλη τόσο σε στρατηγικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Παράλληλα καθώς και οι τρείς χώρες συνορεύουν και είναι κοντά με την Ευρώπη , το κόστος θα είναι μικρότερο και η μεταφορά του δεν θα επιδέχεται κινδύνους. Επομένως το τρίγωνο Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο τα επόμενα χρόνια στην Ευρώπη τόσο σε οικονομικό όσο και σε στρατηγικό επίπεδο.

Advertisements

One thought on “Τρίγωνο Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ του Γιώργου Κουλούρη

  1. Ο μύθος του Εβραικού λόμπι

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s